ประเด็นสำคัญ:
- Siak Eco Wonders โครงการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติในเขตเซียก ประเทศอินโดนีเซีย สร้างรายได้สะสมกว่า 21 ล้านรูเปียห์ นับตั้งแต่เริ่มดำเนินงานในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา
- โครงการสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อย ขนาดเล็ก และขนาดกลาง (MSMEs) ในพื้นที่กว่า 10 ราย พร้อมลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้วยการงดใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งและแปรรูปเศษอาหารเป็นอาหารแมลง BSF
- แนวคิดหลักของโครงการคือการพัฒนา เศรษฐกิจฟื้นฟู (Restorative Economy) ที่ไม่ได้มุ่งสร้างรายได้เพียงอย่างเดียว แต่ยังฟื้นฟูวัฒนธรรมมลายูและระบบนิเวศแม่น้ำเซียกไปพร้อมกัน
ในเขตเซียก จังหวัดเรียว ประเทศอินโดนีเซีย โครงการ Siak Eco Wonders ซึ่งพัฒนาโดย Skelas ร่วมกับภาคส่วนในท้องถิ่น ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของแม่น้ำเซียก วัฒนธรรมมลายู อาหารพื้นถิ่น และวิถีชีวิตชุมชน มาสร้างเป็นประสบการณ์ท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน พร้อมสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้ผู้ประกอบการรายย่อยและชุมชนในพื้นที่ ควบคู่กับการอนุรักษ์มรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรม
กระแสการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนกำลังเติบโตทั่วโลก โดยนักท่องเที่ยวในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกมากกว่า 80% เลือกจุดหมายปลายทางที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมและชุมชนท้องถิ่น ขณะที่มูลค่าตลาดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในภูมิภาคนี้อยู่ที่ 1.037 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2567 และคาดว่าจะเติบโตเฉลี่ย 14.45% ต่อปี แตะ 2.668 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2574
จากแม่น้ำสู่ประสบการณ์ท่องเที่ยวที่สร้างโอกาสให้ชุมชน
โครงการร่วมมือกับ Benteng Berdaulat และกลุ่มส่งเสริมการท่องเที่ยวในชุมชน (Pokdarwis) พัฒนาเรือซัมปันให้เป็นช่องทางเล่าเรื่องประวัติศาสตร์เมืองเซียก เทาฟิก นูร์โรฮิม ผู้พัฒนาธุรกิจของ Skelas กล่าวว่า “เรามองเห็นศักยภาพของเซียกอย่างมาก แต่ที่ผ่านมาองค์ประกอบต่าง ๆ ยังไม่ได้เชื่อมโยงเข้าด้วยกันเป็นประสบการณ์ท่องเที่ยวที่เป็นระบบ”
ปัจจุบันโครงการมีทั้งแพ็กเกจจัดประชุมเฉลี่ย 30–40 คนต่อกลุ่ม จำหน่ายราว 2 ครั้งต่อเดือน กิจกรรมรับประทานอาหารค่ำรองรับได้ถึง 100 คน และแพ็กเกจท่องเที่ยว เช่น ปั่นจักรยานไม้ชมพระราชวังเซียกและมัสยิดซยาฮาบุดดิน ฟังกล่องดนตรีโคเม็ตที่เหลือเพียง 2 เครื่องในโลก เยี่ยมชมศูนย์แปรรูปสับปะรด Pinaloka และ Alam Siak Lestari พร้อมสัมผัสวิถีประมงพื้นบ้าน อาหารทุกมื้อจัดเตรียมโดยชาวบ้านหมู่บ้าน Benteng Hulu รวมถึงประสบการณ์ makan beranyut หรือการรับประทานอาหารบนเรือล่องไปตามกระแสน้ำ
ส่งเสริมความยั่งยืนและกระจายรายได้สู่ชุมชน
แพ็กเกจของ Siak Eco Wonders งดใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ส่งเสริมให้นักท่องเที่ยวนำแก้วน้ำส่วนตัวมาเอง ขณะที่เศษอาหารจากกิจกรรมต่าง ๆ ถูกนำไปใช้เลี้ยงหนอนแมลงวันลาย (BSF) ร่วมกับวิสาหกิจชุมชนในเขต Mempura เทาฟิกกล่าวว่า “เราต้องการให้การท่องเที่ยวเป็นตัวอย่างง่าย ๆ ที่แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมท่องเที่ยวสามารถดำเนินไปได้โดยไม่สร้างภาระเพิ่มเติมให้กับสิ่งแวดล้อม”
โครงการยังเปิดโอกาสให้นักเรียนสายอาชีพ 8 คนฝึกงานจริง มีอาสาสมัครราว 20 คน และร่วมมือกับอินฟลูเอนเซอร์ท้องถิ่น 7 คน ปัจจุบันเริ่มมีนักท่องเที่ยวต่างชาติจากญี่ปุ่น มาเลเซีย และสิงคโปร์เดินทางมาเยือนมากขึ้น นับตั้งแต่เริ่มดำเนินงานในเดือนกรกฎาคม โครงการมีรายได้สะสมประมาณ 21 ล้านรูเปียห์ มีนักท่องเที่ยวเฉลี่ย 15–20 คนต่อเดือน และมีผู้ประกอบการ MSMEs เข้าร่วมแล้วราว 10 ราย
ทั้งนี้ โครงการยังเผชิญความท้าทายด้านราคาที่พักเฉลี่ยราว 300,000 รูเปียห์ต่อคืน และระยะเดินทางจากเมืองเปกันบารูราว 2–3 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม Skelas มีแผนขยายความร่วมมือ จัดตั้งนิติบุคคล และพัฒนาที่พักโฮมสเตย์แบบบ้านมลายูดั้งเดิมในอนาคต เทาฟิกกล่าวทิ้งท้ายว่า “เราหวังว่าการท่องเที่ยวในเซียกจะไม่ใช่เพียงการขายทัศนียภาพ แต่จะเป็นกลไกที่ช่วยฟื้นฟูวัฒนธรรม อนุรักษ์ธรรมชาติ และสร้างงานให้กับคนในชุมชนด้วย”